Ook in Nederland werden in 1847 de eerste "aetherverdoovingen" toegepast. In de jaren daarna ontwikkelde de anesthesie zich langzaam tot een volwaardig, en afzonderlijk medisch specialisme, dat, net zoals alle andere medische specialismen, alleen uitgeoefend mag worden door artsen, die na hun artsopleiding een aanvullende specialisatie hebben doorlopen. Voor Nederland geldt, dat de specialisatie 5 jaar duurt, en alleen in daartoe aangewezen klinieken gevolgd kan worden.

De inhoud van het vak heeft zich in de loop der jaren sterk verbreed. Bestond de anesthesie aanvankelijk alleen uit de kunst om patienten tijdens de operatie te verdoven, in de loop der jaren bleek dat daarvoor nog veel meer kwam kijken. De chirurgie en de anesthesie gaan hand in hand, en beinvloeden elkaar. Enerzijds worden door de grotere mogelijkheden die de anesthesie biedt, ook grotere operaties mogelijk. Anderzijds worden de anesthesiologen, door de hogere eisen die de chirurgie stelt, geprikkeld om ook de anesthesie steeds meer te verfijnen, en te verbeteren. Een voorbeeld hiervan is het ontstaan van de mogelijkheid om de ademhaling van de patient over te nemen. Aanvankelijk ademde de patiënt tijdens operaties zelf. Daarom was het bijna niet mogelijk om operaties in de borstholte, bijvoorbeeld aan de longen, uit te voeren. Toen het mogelijk bleek om via een buis in de luchtpijp de ademhaling over te nemen, konden de operaties in de borstholte een grote vlucht nemen.

Een belangrijke taak van de anesthesioloog is het beperken van de schade, die door de operatie aan de patiënt wordt toegebracht. Iedere operatie brengt schade toe, denk maar aan het bloedverlies. Door zich toegang te verschaffen tot een bloedvat met een infuus, en het verloren bloed aan te vullen met andere vloeistoffen, of donorbloed, konden de anesthesiologen deze schade beperken. Ook met allerlei medicamenten bleek het mogelijk de bloedsomloop te verbeteren, en bij te sturen. In de huidige situatie zien we dat de anesthesiologie op drie pijlers steunt.

Ten eerste, de klassieke anesthesie, het toedienen van (algehele of plaatselijke) verdoving tijdens operaties.
De oorspronkelijke taak, namelijk te zorgen dat de patiënt niets voelt tijdens de operatie, is later uitgebreid met de zorg voor pijnstilling na de operatie, en de zorg voor het beperken van de schade aan de patient. Tevens zijn er vele methoden ontwikkeld om operaties onder plaatselijke verdoving mogelijk te maken.

Ten tweede, de intensive care. Veel van de technieken en medicamenten die tijdens operaties worden gebruikt, zijn ook van toepassing bij de behandeling van patiënten op de Intensive Care. Ook daar worden patiënten beademd, krijgen sterke pijnstillers, en wordt hun bloedsomloop met medicamenten geregeld en ondersteund. Als een logisch vervolg hiervan blijkt nu, dat in veel ziekenhuizen de anesthesisten een leidende rol gekregen hebben op de Intensive Care.

Ten derde is er een richting in de anesthesie, die zich vooral richt op de pijnbestrijding, en dat kan iedere vorm van pijn zijn, maar voornamelijk de pijn veroorzaakt door kanker is een belangrijk werkterrein. Allerlei technieken die bij operaties gebruikt werden voor regionale (plaatselijke) anesthesie, worden ook bij de bestrijding van kankerpijn toegepast, en daar zijn nog veel meer mogelijkheden bij gekomen.

We zien dus nu, naast de klassieke anesthesioloog, ook de Anesthesioloog -Intensivist, en de Anesthesioloog-Pijnbestrijder ontstaan. Dit zijn evenwel geen afzonderlijke specialisaties, de anesthesiologen die een van deze superspecialisaties beoefenen, werken meestal ook in de algemene anesthesie.

De algemene ziekenhuisfolder over anesthesie vind u hier. Specifieke informatie over anesthesie rondom uw operatie in ons ziekenhuis vindt u hier en over de afdeling pijnbestrijding hier.

Overigens heeft de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie ook een kleine site met informatie voor patiënten.